Kościół w Białowieży – wymiana pokrycia dachowego wspólnymi siłami

Kościół w Białowieży – wymiana pokrycia wspólnymi siłami
Kościół w Białowieży – wymiana pokrycia wspólnymi siłami 

Sztuka dekarska to nie tylko dachy domów jednorodzinnych. Prawdziwy test możliwości i kunsztu pojawia się przy dużych projektach. Takim przedsięwzięciem stał się Kościół w Białowieży i wymiana jego pokrycia dachowego.

Kościół rzymsko-katolicki w Białowieży, to duży i leciwy budynek o bardzo skomplikowanym dachu. Główna część – korpus świątyni – jest przykryta dachem dwuspadowym, prezbiterium dachem trzypołaciowym, a jego aneksy to dachy pulpitowe. Łącznie kościół posiada 42 wieżyczki, z czego największa z nich (dzwonnica) zakończona jest attyką polską z wklęsłym dachem. Do tego wszystkiego należy doliczyć sygnaturkę, czyli mniejszą wieżę kościelną. Pokrycie dachowe było wymieniane w latach 90-tych, jednak od tego czasu doszło do zniszczenia i przeciekania połaci. Remont był konieczny, aby nie doprowadzić do poważniejszych zniszczeń. Niewielka parafia nie mogła sobie sama poradzić z takim przedsięwzięciem, dlatego zdecydował się pomóc Krzysztof Pruszyński. Jego ścisła współpraca z Polskim Stowarzyszeniem Dekarzy pozwoliła na dyskusje na ten temat podczas corocznego spotkania w Białowieży. W ten sposób rozpoczął się wspólny remont kościoła.

„Praca na takim obiekcie stawia wyzwania, bywa trudna, ale sprawia wiele radości z dobrego jej wykonania, które zabezpiecza i upiększa ten obiekt. Spóźniliśmy się trochę, ponieważ najpiękniejszą i najtrudniejszą pracę wykonała już poprzednia firma, a nam pozostała ciężka praca ręcznego wciągania blachy i jej montażu na wysokim, stromym dachu. Była to okazja do sprawdzenia sprawności 80-letniego blacharza przy wciąganiu długich elementów blachy po rusztowaniu na stromy, wysoki dach. Praca ciężka i niebezpieczna, ale byłem w swoim żywiole. Ponadto nadarzyła się okazja oglądania piękna Białowieży z góry. Te przyjemności przewyższały trudności pracy, przynosząc radość z życia w swoim żywiole.”

JÓZEF KLIMCZUK, Euro-DACH

Fachowcy niezawodni

Dachy kościołów nie są nadzwyczajnym wyzwaniem – sprawna ekipa remontowa potrafi poradzić sobie z remontem w kilka tygodni. Jednak w przypadku budynku w Białowieży należało się zmierzyć z ogromem prac, a także nietypową wysokością. Firmy, które zaangażowały się w projekt, mają na swoim koncie dużo interesujących realizacji i z chęcią podjęły się wyzwania. Wspomniana wcześniej nietypowa wysokość to ponad 13 m na poziomie okapu, gdzie zwykle jest to maksymalnie 9 m. Żeby prace przebiegały bezpiecznie, należało stworzyć rusztowanie na około 15 m. Kolejnym wyzwaniem był transport materiałów na dach kościoła. Dostęp do dźwigu dekarskiego był ograniczony, dlatego co jakiś czas materiały musiały być wciągane ręcznie na dach.

Na budowie pracowało kilka ekip dekarskich, które zmieniały się co tydzień, dlatego konieczna była odpowiednia komunikacja pomiędzy nimi – przed rozpoczęciem kolejnych robót przez następną firmę ustalano ich front i weryfikowano stan wyjściowy. Dzięki temu znacznie łatwiej było zorganizować pracę.

Kościół w Białowieży – wymiana pokrycia wspólnymi siłami

Sygnaturka – remont wieży kościelnej

Pierwsze prace remontowe zaczęły się w 2018 roku, od małej wieży kościelnej. Należało ją zdemontować, ponieważ trudne warunki pogodowe zniszczyły podstawę konstrukcji. Ze względu na to, że sygnaturka musiała zostać poddana rozbiórce, należało stworzyć nowy projekt, który zostanie zaakceptowany przez konserwatora zabytków. Jan Grycuk na podstawie pozostałych po wieży elementów, stworzył nowy wzór, którego efekt możemy teraz oglądać. Nowa sygnaturka o podstawie ośmiokąta powstała w ciągu 7 miesięcy. Jej rozpiętość wynosi 4,5 m, a wysokość 13 m (z krzyżem 16 m). Na stworzenie konstrukcji zużyto 14 m3 drewna KVH klasy C24. Wieża została pokryta blachą płaską w kolorze miedzi, połączoną podwójnym rąbkiem rzemieślniczym. Ten lekki materiał idealnie nadawał się jako pokrycie, ponieważ pozostawiona została oryginalna więźba dachowa, która nie może być zbyt przeciążona. Plastyczne i niewielkie fragmenty blachy sprawdzą się bezproblemowo podczas krycia kopuł, dachów półokrągłych i wszelkich konstrukcji o nieregularnych kształtach.

Najtrudniejszy okazał się montaż sygnaturki, ze względu na jej wagę (aż 8 ton). Aby wszystko się udało, dźwig musiał posiadać duży wysięg. Innym zmartwieniem było ryzyko, że wykonane elementy na dole, nie będą się składać z konstrukcją na górze. Wszystko się jednak powiodło – wieża została wstawiona w drewnianą ramę wzmocnioną drewnianą kratownicą.

Kiedy na wiosennym spotkaniu z Krzysztofem Pruszyńskim padła propozycja udziału w renowacji dachu kościoła w Białowieży, wyraziliśmy chęć pomocy pomimo dużego obłożenia pracami na dachach. Po konsultacji z pracownikami firmy z Olsztyna, część z nich podjęła się niesienia pomocy dla parafian w Białowieży. Przydzielono nam krycie dachu nad prezbiterium blachą powlekaną w postaci paneli dachowych na rąbek w przetłoczeniu „Nanofala” firmy Blachy Pruszyński. Stare pokrycie dachu zostało wcześniej rozebrane, na połaci dachowej ułożona już była membrana dachowa i łaty, a wzdłuż okapu zamontowane orynnowanie metalowe. Wykonała to wszystko poprzednia brygada dekarska. W ciągu kilku dni pracy wykonaliśmy trudny element dachu, związany z docinaniem blach w trójkąty.

LESZEK FALISZEWSKI, FAL-BUD PLUS

Wymiana dachu

Ostatnim etapem remontu dachu była wymiana pokrycia wraz z obróbkami blacharskimi. Ekipy dekarskie pracowały od czerwca do początku września. Powierzchnia całego dachu to około 1000 m2. Pod starą blachodachówką znajdowały się grube łaty w rozstawie 30 cm wraz z folią wstępnego krycia. Została zdemontowana, a na jej miejsce położono trójwarstwową membranę wstępnego krycia Strong/Premium 170 g. Nowe pokrycie to łączone na rąbek zatrzaskowy panele PD 510 Nano w kolorze miedzi (RR750) pokryte matową powłoką poliuretanową PURMAT. Łaty zostały dostosowane do pokrycia.

Na koniec prac okazało się, że w górnej części dachu, od strony plebanii, pod blachodachówką leżała blacha płaska na wulstę, a część krokwi była zniszczona wskutek przecieków dachu. Zniszczone elementy zostały z powodzeniem wymienione.
Pracochłonna okazała się obróbka gzymsów, które składają się z krótkich kawałków przerywanych licznymi uskokami. Takie detale wymagają dużo uwagi, cierpliwości oraz sprawności w gięciu i łączeniu blachy. Kłopotliwe były również ozdobne wieżyczki oraz betonowe kule, które były już spękane. Postanowiono wykonać je na nowo.
Wszystkie prace zakończyły się powodzeniem, a efekt końcowy jest bardziej niż zadowalający. Prace na wysokościach i trudności związane z wymianą pokrycia były wyzwaniem, z którym doświadczone ekipy dekarskie doskonale dały sobie radę. Wiedza i doświadczenie to podstawa do profesjonalnego wykonania dachu. Świadomość pomocy udzielonej lokalnej społeczności wynagradza poświęcony czas i wysiłek włożony w prace budowlane.

Dziękuję wszystkim, a szczególnie tym, którzy znaleźli czas, aby zupełnie nieodpłatnie wesprzeć niewielką parafię w tak kosztownym przedsięwzięciu, jakiego się podjąłem. Członkowie Polskiego Stowarzyszenia Dekarzy wielokrotnie dowiedli, że potrafią dzielić się wszystkim co dobre z ludźmi, którzy potrzebują pomocy.

KRZYSZTOF PRUSZYŃSKI, MECENAS TEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

ZAANGAŻOWANI W PROJEKT:

  • Witold Boguszewski – Grupa Dekarska Milanówek
  • Bogdan Kalinowski – Grupa Dekarska Białystok
  • Zbigniew Buczek – AL-FI
  • Jan Grycuk – Przedsiębiorstwo Budowlane NOWY DACH
  • Leszek Faliszewski – FAL-BUD PLUS
  • Andrzej Jaszczuk – Dach Kowalscy Okna Garwolin
  • Józef Klimczuk – EURODACH SC
  • Zbigniew Kowalski – Grupa Dekarska Kowalscy
  • Kamil Muszyński – POLKAM-DACH
  • Wiesław Niemiec – Usługi Ciesielsko-Dekarskie
  • Emil Skarżyński – Grupa Dekarska AS-DACH
  • Wojciech Skowron – SKOWBUD
  • Sebastian Pędzich – Usługi Dekarskie
  • Andrzej Warpas – Usługi Budowlane
  • Michał Wójcik – DACH-BUD
Logo Blachy Pruszyński

Data utworzenia: 20.12.2020


Komentarze

  • kosa napisał(a):

    Przy remontach obiektów sakralnych każdy ceniący się fachowiec musi wykazać się nie tylko umiejętnościami ale i przygotowaniem teoretycznym,a przy pracach wykorzystać trzeba także i zdolności artystyczne aby efekt był zadowalający.Obiekty takie jak kościół rzymsko-katolicki w Białowieży,są nie lada wyzwaniem dla dekarzy jednak dla rzetelnych fachowców taka praca jest wyróżnieniem i docenieniem ich umiejętności oraz wiedzy.

  • Damian napisał(a):

    realizacje sakralne zazwyczaj są skomplikowane i wymagają realizacji wieloetapowej. ten przykład pokazuje jak wiele wiele firm musiało być zaangażowane aby osiągnąć sukces. proces jest kosztowny, czasochłonny ale efekt dachu wygląda jak nowy.

dołącz do dyskusji

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


Podobne artykuły