Lukarny czy okna dachowe cz. 2

Lukarny czy okna dachowe cz. 2
Lukarny czy okna dachowe cz. 2 

Lukarna składa się ze ścianki frontowej z otworem okiennym, osłonowych ścianek bocznych i zadaszenia. Ścianka frontowa, która równocześnie może pełnić funkcję oparcia daszku lukarny, wykonywana jest z drewna, a jeśli lukarna ma być szeroka – jako konstrukcja żelbetowa.

Konstrukcja

Ścianki boczne to zazwyczaj drewniana konstrukcja szkieletowa wypełniona wełną mineralną i osłonięta poszyciem z płyty OSB. Od zewnątrz ścianki zwykle wykańcza się oblicówką z impregnowanego drewna lub sidingiem (z paneli PVC), a niekiedy pokrywa takim samym materiałem jak dach. W ściance frontowej montowane są typowe okna o kształcie i wymiarach dopasowanych do ościeża.

Wewnętrzne wykończenie lukarny wykonuje się z płyt gipsowo-kartonowych, listew boazeryjnych bądź paneli wykończeniowych mocowanych do konstrukcji ścianek bocznych i zadaszenia. Pod wykończeniem należy ułożyć folię paroizolacyjną, której zadaniem jest ochrona izolacji z wełny mineralnej przed zawilgoceniem parą wodną z wnętrza.

Okno połaciowe składa się ze skrzydła okiennego, ramy oraz specjalnego kołnierza uszczelniającego. Kołnierze wykonywane są z niewymagającej konserwacji blachy aluminiowej i kompletowane z fartuchem pasującym do wszystkich rodzajów pokryć dachowych. Łączenie okien w grupy umożliwiają specjalne kołnierze combi.

Montaż

Wybudowanie lukarny jest znacznie trudniejsze niż osadzenie okna połaciowego, zwiększa również powierzchnię przegród zewnętrznych wymagających ocieplenia i zabezpieczenia przed wilgocią. Każda lukarna komplikuje geometrię dachu, a związane z tym załamania połaci dachowej zwiększają koszty budowy – trzeba docinać materiał pokryciowy, wykonać dodatkowe obróbki blacharskie, stosować wysokoparoprzepuszczalną folię dachową.

Lukarnę najlepiej wykonać od razu podczas montażu więźby dachowej, ponieważ jej późniejsze dostawienie jest trudniejsze i bardziej pracochłonne.

Konstrukcja drewniana – szkielet z elementów o przekroju wynikającym z obliczeń konstrukcyjnych, mocowany do murłaty (bądź kotew osadzonych w wieńcu) oraz do krokwi. Czasami konstrukcję niewielkich lukarn mocuje się bezpośrednio do krokwi.

Konstrukcja żelbetowa – w przypadku, gdy ścianka frontowa lukarny stanowi przedłużenie ściany zewnętrznej budynku, jej konstrukcję wykonuje się jako żelbetową ramę w kształcie odpowiadającym zarysowi lukarny, a pionowe elementy nośne muszą być zakotwione w wieńcu ściany zewnętrznej.

Uwaga: frontowej ścianki licującej ze ścianą budynku nie można zbudować z cegieł ani bloczków, gdyż nie zapewniłaby dostatecznej stabilności lukarny pod obciążeniem wynikającym z oddziaływania dachu.

Dla zapewnienia wymaganej ciepłochronności żelbetową konstrukcję lukarny należy ocieplić – na przykład styropianem, a następnie pokryć tynkiem cienkowarstwowym lub okładziną elewacyjną. Można również wykonać konstrukcję żelbetową w deskowaniu traconym (na przykład z płyt wiórkowo-cementowych lub OSB) z umieszczoną wewnątrz warstwą ocieplającą.

Przekryciem lukarny może być daszek jedno-, dwu-, trzyspadowy lub łukowy o powierzchni walcowej bądź stożkowej. Ponieważ pokrywa się go tym samym materiałem co dach, należy zwrócić uwagę na to, czy jego pochylenie jest zgodne z zalecanym do pokrycia zastosowanego na dachu. Bowiem w prostych daszkach jednospadowych pochylenie to z reguły znacznie różni się od spadku połaci dachowej. Jeśli jest zbyt małe do pokrycia zastosowanego na połaciach dachu (na przykład do dachówek ceramicznych lub cementowych, którymi nie powinno się kryć dachów o pochyleniu mniejszym niż 30 stopni), należy zastosować pokrycie podwójne – najpierw z papy na pełnym deskowaniu, a dopiero potem z pokrycia dachowego, które na lukarnach pełni wtedy jedynie funkcję ozdobną.

Daszki o powierzchni walcowej lub stożkowej stosowane są przy kryciu gontem, łupkiem, strzechą, dachówką karpiówką lub blachą.

Również okna połaciowe wygodniej montować podczas budowy domu, jednak wstawianie ich w gotowe dachy nie stwarza większych problemów. Najłatwiej zainstalować okna o szerokości mniejszej niż odległość między krokwiami (o 6 cm – po trzy z każdej strony), bo nie wymagają one przerabiania konstrukcji dachu.

Uwaga: otwór na okno powinien być 4-6 cm szerszy i około 5 cm dłuższy od odpowiednich zewnętrznych wymiarów okna, dzięki czemu łatwo będzie można skorygować jego ustawienie.

Okna szersze niż odległość między krokwiami wymagają przecięcia krokwi, a w miejscu osłabionej konstrukcji zamontowania tak zwanych wymianów, czyli poprzecznych belek, które przenoszą obciążenie z przeciętej krokwi na dwie krokwie sąsiednie. Wymiany powinny zostać umieszczone równolegle do podłogi i w takim miejscu, aby było możliwe właściwe wykończenie ościeża, czyli zwykle 10-15 cm od krawędzi ościeżnicy.

Uszczelnienia

W lukarnie uszczelnienie połączenia ścianek bocznych z połacią dachową zabezpiecza przed przenikaniem wody opadowej i z topniejącego śniegu, który często się tu gromadzi. W tym celu montuje się w tym miejscu szerokie blachy koszowe i zakłada dodatkowe uszczelki zapobiegające przenikaniu wody pod pokrycie. Na większych daszkach lukarn stosowane są też rynny, które odprowadzają wodę na główną połać dachową.

Okna połaciowe posiadają specjalne, dostosowane do różnych rodzajów pokrycia dachowego, kołnierze uszczelniające, które aby były szczelne, trzeba starannie wywinąć izolację przeciwwilgociową na zewnętrzną stronę ościeżnicy oraz zamontować rynienkę odwadniającą. Do wykonania izolacji stosowany jest taki sam materiał, jakiego używa się do wstępnego krycia – papa albo folia paroprzepuszczalna.

Bardzo istotne jest zachowanie odpowiedniego dystansu między pokryciem dachowym a oknem – po to, aby woda deszczowa swobodnie opływała okno.

Uwaga: nie wolno dziurawić kołnierza (na przykład przez przykręcanie blachy pokryciowej do łat), ponieważ stanowi on zestaw rynienek do odprowadzania wody opadowej poza obrys okna.

Ciekawe rozwiązania

Specjalne okna połaciowe do łazienki czy kuchni, czyli do pomieszczeń o podwyższonej wilgotności, wyposażone są w nawiewniki dostarczające powietrze z zewnątrz, co wspomaga działanie wentylacji. Ramy pokryte warstwą twardego poliuretanu polakierowanego na biało posiadają podwyższoną trwałość na zawilgocenie, a specjalnie wyprofilowane przylgi łatwo odprowadzają wilgoć ze styków skrzydeł i ościeżnicy.

Okno w ścianie i w połaci złożone jest z dwóch części – górna to okno połaciowe, dolna to okno pionowe przystosowane do montażu w ściance kolankowej (zdjęcie). Zapewnia dobry kontakt wzrokowy z otoczeniem, jednocześnie dostarczając na poddasze dużo światła.

Balkon na dachu to właściwie okno połaciowe, które oprócz skrzydła otwieranego przez uniesienie ku górze ma również dolny element balkonowy z rozkładaną balustradą (zdjęcie). Górna część okna tworzy mały daszek, nad którym rozciągnięta może zostać markiza przeciwsłoneczna. Wysokość takiego okna (252 cm) pozwala na wygodne korzystanie z balkonu nawet bardzo wysokim osobom.

dołącz do dyskusji

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


Zobacz także